Khám Phá Cách Ngủ Kỳ Diệu Giúp Kích Hoạt Sáng Tạo Như Edison

Thomas Edison, bậc thầy phát minh, không phải luôn tự tin sở hữu nguồn cảm hứng bất tận. Bạn có bao giờ tự hỏi trong những khoảnh khắc khó khăn, ông ấy sẽ lựa chọn phương pháp nào để giải quyết khó khăn của mình? Có lẽ ông không mảy may nghĩ đến việc “nhìn trộm” vào ý tưởng của Nikola Tesla!

Khi đối diện với những lối tắt trong tư duy, Edison đã tìm đến một công thức độc đáo: ngủ. Ông thường nằm trên một chiếc ghế dài, cầm một viên bi thép, cho bàn tay thả lỏng tự nhiên.

Mục tiêu của phương pháp này là khi giai đoạn ngủ nhẹ bắt đầu, viên bi sẽ rơi ra và làm thức tỉnh Edison, lúc này là thời điểm mà ông phát hiện ra những ý tưởng sáng tạo độc đáo nhất. Có thể chính bí quyết này đã giúp ông đưa những giấc mơ thành hiện thực.

Thomas Edison đang ngủ trên ghế vào năm 1911.

Hơn một thế kỷ sau những giấc ngủ trưa này, một nhóm nhà khoa học tại Viện Nghiên cứu Não bộ Paris đã nghiên cứu và chứng minh rằng phương pháp của Edison có ảnh hưởng tích cực đến khả năng giải quyết vấn đề. Theo nghiên cứu, những người áp dụng kỹ thuật này đã tăng gấp ba lần khả năng tìm ra giải pháp cho những bài toán khó.

Điều này cho thấy thủ thuật tỉnh dậy lúc lơ lửng giữa giấc ngủ và thức tỉnh thực sự có tác động tích cực đến trí não. Thêm một lần nữa, Edison đã có những nhận định đúng đắn, mặc dù không phải trong lĩnh vực chuyên môn của mình.

Hypnagogia: Nguồn Cảm Hứng Sáng Tạo

Có thể bạn chưa biết, giấc ngủ và thức tỉnh không phải là hai trạng thái hoàn toàn tách biệt. Để từ trạng thái tỉnh lại chuyển sang giấc ngủ, chúng ta trải qua một giai đoạn được gọi là hypnagogia.

Hypnagogia là trạng thái nửa tỉnh nửa mê, kéo dài trong vài phút trước khi chìm vào giấc ngủ sâu. Khác với giấc mơ sáng suốt, hypnagogia xảy ra tự nhiên mỗi lần chúng ta ngủ.

Trong giai đoạn này, bạn có thể trải nghiệm những giấc mơ ngắn ngủi, thường mang tính ngẫu nhiên và có thể không nhớ gì khi tỉnh dậy. Hypnagogia được ví như một miền đất hoang dã, nơi những khám phá mới về giấc ngủ vẫn còn đang chờ được khám phá.

Các nghiên cứu cho thấy hypnagogia là một trong những trạng thái thần kinh thú vị nhất, được coi là nguồn gốc của sáng tạo, tràn ngập những hình ảnh và ý tưởng mà không bao giờ được hiện thực hóa trong cuộc sống hàng ngày. Vậy làm thế nào để khai thác hiệu quả nguồn năng lượng này?

Hình ảnh Thomas Edison đang ngủ trên ghế vào năm 1904.

Một nghiên cứu gần đây trên tạp chí Science Advances, dưới sự dẫn dắt của Delphine Oudiette và nhóm của cô tại Viện Nghiên cứu Não bộ Paris, đã cố gắng tái hiện lại phương pháp ngủ của Edison với 103 tình nguyện viên.

Các tình nguyện viên được yêu cầu giải một bài toán gồm 8 chữ số, trong đó có một cách giải ẩn đi. Trong số họ, 16 người đã phát hiện ra cách giải mới và bị loại khỏi thí nghiệm do Oudiette chỉ muốn khảo sát những ai gặp khó khăn trong việc tìm ra lời giải.

Những tình nguyện viên còn lại đã cạn kiệt ý tưởng sau khi cố gắng giải bài toán và được yêu cầu nghỉ ngơi trong 20 phút. Họ được hướng dẫn nằm xuống, cầm một cốc nhựa thay vì viên bi thép của Edison.

Oudiette theo dõi sóng não của họ để xác định thời điểm nào họ đang tỉnh, đang ngủ sâu và khi nào ở trong trạng thái hypnagogia. Tình nguyện viên được yêu cầu thức dậy ngay khi nghe thấy tiếng cốc rơi và báo cáo những gì họ đã mơ.

Kết quả cho thấy hầu hết tình nguyện viên đều có những hình ảnh kỳ lạ trong đầu, từ các con số, hình học, cho đến những địa điểm kỳ thú. Tuy nhiên, chỉ có 24 người thức dậy chính xác trong giai đoạn hypnagogia. Số còn lại đã đánh rơi cốc nước khi não còn tỉnh táo hoặc đã vào giấc ngủ sâu hơn.

Thiết kế thí nghiệm của các nhà khoa học Pháp.

Edison Đã Đúng: Hypnagogia Kích Hoạt Sáng Tạo

Khi tình nguyện viên trở lại giải bài toán, những kết quả đáng kinh ngạc đã xuất hiện. Các nhà nghiên cứu không tìm thấy mối liên kết nào giữa nội dung giấc mơ và khả năng giải toán, nhưng họ đáng ngạc nhiên khi nhận ra rằng những người thức dậy trong giai đoạn hypnagogia có khả năng tìm ra công thức ẩn của bài toán gấp ba lần so với nhóm tỉnh táo. Cụ thể, 20 trong số 24 người (83%) đã tìm thấy đáp án, so với chỉ 15 trong số 59 (30%) trong nhóm tỉnh táo.

Hiệu ứng sáng tạo xảy ra ngay cả khi chỉ dành 15 giây trong giai đoạn ngủ đầu tiên, nhưng phương pháp này không hiệu quả với những người đã rơi vào giấc ngủ sâu.

Oudiette cho biết: “Chúng tôi đã khám phá ra rằng có một khoảng thời gian sáng tạo ngọt ngào khi bắt đầu giấc ngủ. Tuy nhiên, cần phải chú ý không thức dậy quá sớm hoặc ngủ quá sâu”.

Trái ngược với câu chuyện của Edison, khoảnh khắc “eureka” không xuất hiện ngay khi tình nguyện viên thức dậy. Họ đã phải thực hiện trung bình 94 lần thử nghiệm bài toán sau khi tỉnh dậy mới có được hiểu biết sâu sắc. Oudiette nói: “Có vẻ như bạn không thể chỉ chợp mắt và ngay lập tức có một giải pháp”. Thay vào đó, cần sự kiên nhẫn thêm thời gian.

Nhà nghiên cứu giấc ngủ Tore Nielsen tại Đại học Montreal đã ngạc nhiên trước sự hiệu quả của phương pháp này, trái với niềm tin rằng giấc ngủ lâu mới giúp giải quyết vấn đề.

Bản thân ông cũng đã áp dụng mẹo của Edison trong cuộc sống cá nhân và nhận ra rằng giờ đây kỹ thuật này đã được xác thực, giúp việc nghiên cứu về giấc ngủ và sáng tạo trở nên dễ dàng hơn.

Một bức tượng Thomas Edison với viên bi thép trong tay.

Để tìm hiểu nguồn gốc của sự sáng tạo, nhóm của Oudiette đã kiểm tra mô hình sóng não của những tình nguyện viên thức dậy trong giai đoạn hypnagogia. Họ nhận thấy tất cả đều có mức sóng alpha vừa phải, liên quan đến sự thư giãn và mức sóng delta thấp, biểu hiện giấc ngủ sâu.

Oudiette cho biết các nhà nghiên cứu có thể tập trung vào các chỉ số sóng não này để nghiên cứu các cơ chế thần kinh liên quan đến hoạt động sáng tạo. Nhóm của cô đã lên kế hoạch cho một thử nghiệm để giúp mọi người đạt được trạng thái sáng tạo này bằng cách theo dõi sóng não trong thời gian thực.

Lý tưởng là chúng ta có thể kéo dài khoảng thời gian của giấc ngủ hypnagogia, hoặc kích thích sóng não này ngay cả khi còn tỉnh táo. Khi đó, chúng ta có thể biến nó thành công tắc sáng tạo của riêng mình. Nghiên cứu mới của Oudiette đã chứng minh rằng phần nào trực giác của Edison đã chính xác, và giờ đây nhiệm vụ của chúng ta là khám phá thêm về hypnagogia.