Khám Phá Sa Mạc Atacama: Nơi Khô Hạn Nhưng Vẫn Có Sự Sống

Trái đất là một thế giới chứa đựng nhiều điều kỳ diệu, và một trong số đó chính là sa mạc khô cằn nhất, Atacama. Nơi đây, mặc dù bất chấp điều kiện khắc nghiệt, vẫn tồn tại một cộng đồng dân cư lên tới hơn 1 triệu người. Vậy điều gì khiến sa mạc này trở thành nơi đáng sống đến vậy?

Sa mạc này nổi tiếng là khô cằn nhất thế giới nhưng có thể nuôi sống hơn 1 triệu người. (Ảnh: Baidu)

Lượng Mưa Thấp Kỷ Lục

Sa mạc Atacama, nằm ở phía bắc Chile và một phần nhỏ Peru, được xem là sa mạc không cực nằm giữa dãy Andes và Thái Bình Dương. Với độ cao 3.200m so với mực nước biển và diện tích rộng lớn khoảng 181.300 km², nơi đây sở hữu địa hình độc đáo với những ngọn đồi đá và cồn cát trải dài.

Atacama là một trong những khu vực khô cằn nhất thế giới, với một số nghiên cứu cho thấy từ năm 1570 đến 1971, khu vực này đã không ghi nhận bất kỳ lượng mưa nào. Tại một số khu vực, không hề có giọt mưa nào rơi xuống trong suốt thời gian dài. Dù vậy, những vùng khác lại có lượng mưa tương đối cao, góp phần tạo nên sự đa dạng sinh thái.

Có những khu vực ở sa mạc Atacama có lượng mưa chỉ đạt 3 mm mỗi năm. (Ảnh: Baidu)

Trung bình, lượng mưa tại Atacama chỉ đạt mức tính bằng milimet, và một số khu vực như Iquique và Arica thậm chí chỉ ghi nhận được 3 mm mưa mỗi năm.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu nước tại địa phương này được các nhà khoa học xác định là do ba yếu tố chính.

Bí Ẩn Giống Như Sao Hỏa

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng địa hình của Atacama có nhiều điểm tương đồng với sao Hỏa. Đây cũng là lý do nơi này được NASA chọn làm địa điểm thử nghiệm thiết bị và robot cho các sứ mệnh lên hành tinh đỏ. Ngoài ra, một nghiên cứu trên tạp chí Geology cho thấy có một vụ va chạm của sao chổi xảy ra tại đây khoảng 12.000 năm trước, với sức công phá mạnh mẽ tạo ra những phiến thủy tinh silicat lớn cho đến nay vẫn tồn tại.

Những cánh đồng thủy tinh này trải dài đến 75 km với nhiều màu sắc độc đáo. Khi quan sát gần, có thể thấy những mảnh thủy tinh này đã được biến dạng do sức nóng và lực gió, minh chứng cho sự tồn tại của các vụ nổ khổng lồ.

Địa hình của sa mạc Atacama có nhiều điểm tương đồng với sao Hỏa. (Ảnh: Baidu)

Trên các mảnh thủy tinh tại đây, các khoáng chất thường thấy trong thiên thạch cũng được phát hiện. Cụ thể, khoáng chất cubanite và troilite được tìm thấy tại Atacama, cho thấy chúng có mối liên hệ với các thiên thạch đã rơi xuống Trái đất.

Giáo sư Pete Schultz, một trong những tác giả nghiên cứu, cho biết đây là lần đầu tiên họ có bằng chứng về các loại thủy tinh trên Trái đất được tạo ra từ bức xạ nhiệt và gió từ vụ nổ trên bề mặt.

Khắc Nghiệt Nhưng Vẫn Có Sự Sống

Trái ngược với điều tưởng tượng, sa mạc không chỉ là những vùng đất chết chóc. Dù Atacama có nhiệt độ cực kỳ khắc nghiệt, thiên nhiên ở đây không hoàn toàn không thể sống được. Với tình trạng thiếu nước kéo dài, các chuyên gia dự đoán môi trường này sẽ tiếp tục duy trì tình trạng khô hạn trong vòng 10-15 triệu năm nữa.

Các chuyên gia dự đoán, môi trường khô hạn ở sa mạc Atacama sẽ tồn tại trong 10-15 triệu năm nữa. (Ảnh: Baidu)

Thật đáng ngạc nhiên, ngay cả những cây xương rồng cũng không thể tồn tại ở đây. Không khí khô hạn khiến quá trình oxy hóa trở nên khó khăn, và nếu có bất kỳ thứ gì đặt ở đây đều sẽ giữ nguyên như thế mãi mãi, chẳng cần đến bất kỳ phương pháp ướp xác nào.

Với khí hậu khắc nghiệt, ban ngày nhiệt độ có thể lên đến 50 độ C, trong khi ban đêm có thể giảm xuống dưới âm 25 độ C, gây ra những hậu quả khôn lường cho sự sống.

Cộng Đồng 1 Triệu Dân Tại Sa Mạc

Người ta thường nói nước là nguồn sống, nhưng tại Atacama, hơn 1 triệu cư dân vẫn sinh sống ở các thành phố ven biển và làng chài trong điều kiện ngặt nghèo. Các ghi chép lịch sử cho thấy con người đã sinh sống tại đây từ hàng nghìn năm trước. Vậy họ đã tìm ra phương pháp tồn tại như thế nào trên sa mạc cằn cỗi này?

Nếu bạn đặt một miếng thịt ở sa mạc Atacama chẳng cần một phương pháp ướp xác nào, miếng thịt sẽ được giữ nguyên như vậy mãi mãi. (Ảnh: Baidu)

Người dân tại đây đã phát triển các phương pháp trữ nước thông minh, sử dụng lưới dày để thu nước từ tuyết tan trên các đỉnh núi Andes và dẫn nước đến từng hộ gia đình.

Các điều kiện lý tưởng của sa mạc Atacama cũng khiến nó trở thành địa điểm hoàn hảo để quan sát bầu trời đêm. Ở đây có hơn 300 đêm trời quang đãng mỗi năm, không ô nhiễm ánh sáng và độ cao giúp cho việc ngắm sao trở nên sắc nét hơn. Đây cũng là nơi đặt kính viễn vọng lớn nhất thế giới.

Sa mạc Atacama còn là nơi lý tưởng để quan sát bầu trời đêm. (Ảnh: Baidu)

Bên cạnh đó, Atacama còn là nơi có tới 8 hồ nước nóng với nhiệt độ trung bình 33°C, màu xanh đặc trưng và không khí dễ chịu, thu hút nhiều du khách đến thăm từ tháng mười đến tháng sáu.