Khám Phá Quá Trình Sinh Sản Của Sứa Biển Trong Môi Trường Không Trọng Lực

Khi nào con người lần đầu tiên đưa động vật vào không gian để nghiên cứu sự sống? Vào cuối thập niên 1940, khoa học bắt đầu khai thác môi trường vi trọng lực để tìm hiểu về tác động của nó đến sinh vật. Một trong những thành công lớn của sứ mệnh này là việc NASA đã phóng 2.487 con sứa biển lên không gian nhằm mục đích theo dõi sự sinh sản của chúng.

Sứ mệnh này thuộc về Sứ mệnh Spacelab Life Sciences lần đầu tiên của NASA (SLS-1), được khởi động vào năm 1991. Các nhà khoa học đã cho những con sứa sống trong túi chứa nước biển và đưa chúng lên tàu con thoi Columbia.

Sau khi bay vòng quanh Trái đất trong hơn 14 ngày, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng số lượng sứa sinh sản đã tăng lên hơn 60.000 con, cho thấy khả năng sinh sản của chúng đã được cải thiện trong điều kiện không trọng lực.

Điểm thú vị từ nghiên cứu này chính là mong muốn tìm hiểu thêm về khả năng sinh sản của các loài động vật thủy sinh khác nhằm chuẩn bị cho viễn cảnh một ngày nào đó nhân loại có thể sống và sinh sản trên các hành tinh khác.

Những Điều Bất Ngờ Từ Nghiên Cứu

Thế nhưng, điều kỳ lạ đã xảy ra. Khi các con sứa quay trở về Trái đất, chúng đã trở thành những “sứa khờ” với cách bơi rất khác thường, di chuyển như thể bị say rượu. Chúng thường bơi với đầu hướng xuống đất và không thể chuyển động một cách tự nhiên.

Hiện tượng này chỉ ra rằng khả năng định hướng của những con sứa đã bị suy giảm. Chúng gặp khó khăn trong việc bơi lội so với những đồng loại sinh ra tại Trái đất, điều này phản ánh sự khó khăn trong việc thích ứng với từ trường của hành tinh này.

Những con sứa này bị mất khả năng nhận biết từ trường trên Trái đất. (Ảnh: The Conversation).

Mỗi con sứa bình thường có các thụ thể xác định từ trường (graviceptor) dưới dạng tinh thể canxi sunfat, cho phép chúng xác định hướng đi. Khi một con sứa chuyển hướng, các tinh thể này di chuyển xuống đáy và gửi tín hiệu đến tế bào lông để điều chỉnh hướng đi.

Dù thụ thể của những con sứa vẫn giữ nguyên kiểu dáng, nhưng lại không hoạt động hiệu quả. Có khả năng rằng chúng đã bị thay đổi hoặc không kết nối chính xác với hệ thần kinh của sứa.

<p<Tương tự như sứa, con người cũng sở hữu một chất lỏng trong tai giúp định hướng, gợi ý rằng nếu sống trong môi trường vi trọng lực, chúng ta cũng có thể gặp khó khăn khi trở lại Trái đất.

Các nghiên cứu khác cho thấy nhiều loài động vật cũng ghi nhận hiện tượng tương tự khi sinh sản trong không gian. Ví dụ, theo thông tin từ NASA, cá và nòng nọc bơi theo đường cong thay vì bơi thẳng khi được đưa vào môi trường không gian.

Đặc biệt, một nghiên cứu năm 2007 được thực hiện bởi Jeffrey Alberts cùng với NASA đã khảo sát ảnh hưởng của không gian đến chuột con sinh ra trong môi trường này. Kết quả cho thấy, những con chuột con không thể tự lật mình và nằm ngửa dù trong nước. Tuy nhiên, tình trạng này không kéo dài mãi, cảm giác bình thường về trọng lực đã dần trở lại sau một thời gian.

Còn một nghiên cứu khác được công bố trên PLoS ONE vào năm 2011 cho thấy, ốc sên sống trong không gian nhạy cảm rất với trọng lực. Chúng cố gắng quay lại vị trí bình thường khi bị nghiêng hoặc lộn ngược nhưng không phải lúc nào cũng thành công.

Các nhà khoa học cần thực hiện nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ tác động của việc phát triển trong môi trường vi trọng lực đối với sinh vật sống. Rõ ràng, sự phát triển dưới điều kiện không trọng lực sẽ tạo ra những khám phá thú vị và bất ngờ.