Khám Phá Hiện Tượng Déjà Vu: Những Điều Chưa Biết Về Cảm Giác Kỳ Lạ Này

Hiện tượng déjà vu đã chính thức được nghiên cứu dưới góc độ khoa học.

Có bao giờ bạn cảm thấy như mình đã sống lại một khoảnh khắc nào đó, đến mức không thể nhớ nó xảy ra khi nào? Cảm giác này, dù có phần mơ hồ, lại mang đến sự quen thuộc kỳ lạ.

Nhiều người trong chúng ta đã trải qua cảm xúc này, khi làm một điều gì lần đầu tiên nhưng lại cảm thấy như đã làm trước đó. Theo các khảo sát, khoảng 66% dân số đã từng trải nghiệm déjà vu ít nhất một lần trong đời.

Déjà vu – một thuật ngữ được đặt vào năm 1876 bởi nhà triết học Émile Boirac – đã khiến không ít nhà nghiên cứu, triết gia và nhà văn đau đầu tìm hiểu nguyên nhân của nó.

Déjà vu – trong tiếng Pháp có nghĩa là “đã thấy” – một hiện tượng thú vị cần được nghiên cứu. (Ảnh: Patrick Chauvel, MD / Health.clevelandclinic.org)

Kể từ cuối thế kỷ 19, đã có nhiều giả thuyết được đưa ra để lý giải hiện tượng này. Nhiều người cho rằng déjà vu có liên quan đến các vấn đề tâm lý hoặc là một dạng rối loạn não bộ. Một số khác lại cho rằng đó chỉ là một sự tạm thời rối loạn trong hệ thống trí nhớ của con người.

Đưa Déjà Vu Vào Lòng Khoa Học

Đầu thế kỷ 21, một nhà nghiên cứu có tên Alan Brown, Tiến sĩ và Giáo sư tại Đại học Columbia, đã quyết định tổng hợp những lý thuyết và thông tin hiện có về déjà vu. Ông đã công bố một bài viết năm 2003 trên tạp chí Psychological Bulletin, mang lại cái nhìn sâu sắc về hiện tượng này.

Alan Brown, người đã đóng góp vào việc nghiên cứu về déjà vu. (Ảnh: Columbiapsychiatry)

Trong bài viết của mình, Brown đã chỉ ra rằng hai phần ba số người từng trải qua déjà vu, và tình huống hoặc địa điểm là hai yếu tố kích thích chính. Hơn nữa, ông cũng phát hiện ra rằng có một số tài liệu y khoa từ trước đã chỉ ra mối liên hệ giữa déjà vu và các hoạt động co giật trong não.

Nhờ những nỗ lực của Brown, déjà vu đã được đưa vào nghiên cứu khoa học rộng rãi hơn, tạo điều kiện cho các thí nghiệm và khám phá thêm về hiện tượng này.

Nghiên Cứu Déjà Vu Trong Phòng Thí Nghiệm

Với sự dẫn dắt của Giáo sư tâm lý học Anne Cleary tại Đại học Bang Colorado, một nhóm nghiên cứu đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm hiểu về các cơ chế có thể gây ra déjà vu. Họ đã khám phá một giả thuyết cho rằng déjà vu xảy ra khi có sự tương đồng không gian giữa một cảnh hiện tại và một cảnh đã được trải nghiệm trong quá khứ.

Chẳng hạn, khi bạn đi qua một bệnh viện, có thể bạn sẽ cảm thấy quen thuộc mặc dù chưa bao giờ đến đó trước đây. Nguyên nhân có thể là bố cục và sắp xếp đồ vật trong không gian giống với một nơi nào đó bạn đã từng đến.

Các nghiên cứu cho thấy hiện tượng này đã tồn tại từ lâu trước khi có tên gọi. (Ảnh: Internet)

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng công nghệ thực tế ảo để tạo ra các tình huống, từ đó quan sát xem déjà vu có xảy ra hay không. Kết quả cho thấy rằng déjà vu xảy ra với xác suất cao hơn trong những bối cảnh tương tự.

Dẫu vậy, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng sự tương đồng về không gian chỉ là một trong nhiều yếu tố có thể dẫn đến déjà vu. Nhiều nghiên cứu vẫn đang tiếp tục được thực hiện để hiểu rõ hơn về hiện tượng này.

Thuật ngữ déjà vu đã từ lâu trở thành một chủ đề thú vị của các nhà nghiên cứu, và mặc dù chưa xác định được nguyên nhân chính xác, nhưng khoa học đang dần tìm ra câu trả lời cho hiện tượng kỳ lạ này.

“Nghiên cứu về déjà vu sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về trí nhớ con người,” Alan Brown đã nói.