Khám Phá Chiến Thuật Truy Bắt Tội Phạm Thời Xưa: Những Điều Ít Ai Biết

Mặc dù những tờ cáo thị có hình vẽ kém, người thân của tội phạm cũng khó nhận diện, nhưng tội phạm vẫn không dễ dàng thoát khỏi tay pháp luật. Tại sao lại như vậy?

Trong các bộ phim cổ trang của Trung Quốc, hình ảnh những tờ cáo thị truy tìm tội phạm thường được dán khắp nơi, khiến người xem không thể không chú ý.

Các tờ cáo thị không chỉ có hình vẽ chân dung, mà còn đính kèm thông tin cá nhân của tội phạm. Tuy nhiên, do chất lượng hình ảnh kém, nhiều người cho rằng những tờ cáo thị này chủ yếu không hiệu quả và quan phủ khó có thể bắt giữ tội phạm.

Vào thời kỳ chưa có máy ảnh, nếu muốn ghi lại diện mạo của một người, các hoạ sĩ thường được thuê để thực hiện. Đối với những vị hoàng đế hay quan chức quyền lực, hình ảnh của họ được vẽ bởi những nghệ sĩ tay nghề cao, vì vậy, độ chân thực của bức chân dung khá cao.

Thế nhưng, khi cần truy bắt tội phạm, những hoạ sĩ được thuê lại không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, và hình vẽ trên tờ cáo thị thường không giống với diện mạo thật của kẻ bị truy nã. Tuy nhiên, các tội phạm thời phong kiến Trung Quốc vẫn thường xuyên bị bắt. Vậy nguyên nhân là gì?

Thực tế là, việc truy bắt tội phạm của quan phủ không chỉ dựa vào hình vẽ trên tờ cáo thị mà còn dựa vào một số phương pháp khác. Dưới đây là ba cách mà quan phủ áp dụng để truy bắt tội phạm.

Hình ảnh người của quan phủ cầm những tờ cáo thị đi tìm tội phạm lẩn trốn trong các bộ phim cổ trang. (Ảnh: Baidu).

Phương pháp 1: Hệ thống nhận dạng cá nhân

Trong thời đại cổ đại, để truy bắt một tội phạm, bên cạnh hình vẽ, quan phủ thường mô tả chi tiết các đặc điểm khuôn mặt, cũng như những thông tin về cuộc sống cá nhân của tội phạm.

Mặc dù tỷ lệ người biết chữ trong xã hội rất thấp, nhờ việc dán cáo thị ở khắp nơi, một số người vẫn có thể đọc được. Sự kết hợp giữa hình vẽ và thông tin trên tờ cáo thị giúp người dân dễ dàng nhận diện tội phạm. Điều này khiến cho kẻ tình nghi khó lòng trà trộn vào đám đông.

Hệ thống nhận dạng này cũng tương tự như các giấy tờ tùy thân hiện nay như: Chứng minh nhân dân hay căn cước công dân. Qua nhiều triều đại, loại giấy chứng nhận thân phận này có nhiều tên gọi khác nhau.

Ngày xưa, nếu một người không có giấy tờ chứng minh thân phận, việc thuê trọ trở nên rất khó khăn. Ngay cả những người muốn xin ở nhờ cũng vậy. Nếu có người lạ đến, dân chúng thường hỏi về giấy tờ chứng minh đầu tiên. Việc không có giấy tờ đồng nghĩa với việc kẻ đó mang lai lịch bất minh. Vì thế, tội phạm đang bị truy nã rất khó tìm nơi ẩn náu.

Trốn tránh sự truy bắt trở nên nan giải với những tội phạm này. Họ không thể trình giấy tờ vì đang lẩn trốn, còn nếu không trình thẻ nhận diện, họ sẽ không tìm được nơi ở. Kết quả là họ chỉ có thể sống lang thang ở các nơi vắng vẻ hoặc những ngôi miếu hoang.

Ở những nơi như vậy, họ có thể tránh được sự truy sát, nhưng lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thức ăn và nơi để nghỉ ngơi. Chỉ cần họ xuất hiện ở nơi công cộng, chắc chắn sẽ bị quan binh bắt giữ ngay lập tức. Tóm lại, tội phạm rất khó có thể thoát thân.

Phương pháp 2: Quy định trách nhiệm tập thể

Quy chế này được áp dụng vào thời nhà Tần tại Trung Quốc. Theo quy định, cứ 10 gia đình sẽ hợp thành một giáp. Nếu trong 10 nhà này có người phạm tội, 9 hộ còn lại có trách nhiệm báo cáo. Nếu không tuân thủ, họ cũng sẽ phải chịu hình phạt tương tự.

Hơn nữa, sự khác biệt về giọng nói giữa các vùng là rất rõ ràng. Khi có người lạ từ nơi khác tới, người dân địa phương có thể phát hiện ngay. Nếu không thể giải thích rõ về danh tính của họ, khả năng cao là họ sẽ bị báo lên quan phủ.

Phương pháp 3: Tiền thưởng treo lên cáo thị

Trên các tờ cáo thị, quan phủ thường ghi rõ số tiền thưởng cho ai tìm ra tội phạm. Nếu người tìm ra dẫn tội phạm đến nha môn, số tiền sẽ còn cao hơn nữa.

Minh họa 1 tờ cáo thị tìm tội phạm thời xưa. (Ảnh: Baidu).

Số tiền thưởng thường dao động từ 100 đến 1.000 lượng bạc. Nếu quy đổi ra tiền hiện tại, khoảng thời nhà Đường, 1 lượng bạc tương đương với 3.000 NDT (gần 11 triệu VND). Vào thời Tống, 1 lượng tương đương 1.300 NDT (khoảng gần 5 triệu VND). Tóm lại, số tiền từ 100 đến 1.000 lượng bạc là một khoản tiền lớn vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, việc nhận được khoản tiền này không phải dễ dàng. Các tội phạm bị truy nã thường là những kẻ nguy hiểm, thế nhưng vẫn có nhiều người quyết tâm “săn” tội phạm để đổi đời.