Rùa Cá Sấu: Nguy Cơ Từ Loài Động Vật Ngoại Lai Ở Trung Quốc

Trong tháng 5 năm 2021, một bài báo đã đưa tin về việc một con “rùa cá sấu quý hiếm” được phát hiện tại đầm Thị Nại, Quy Nhơn, Bình Định.

Truyền thông Trung Quốc đã chỉ ra rằng loài này, có nguồn gốc từ miền Nam nước Mỹ, đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại miền Nam Trung Quốc. Rùa cá sấu được coi là loài động vật nguy hiểm, và cơ quan chức năng ở Trung Quốc đang rất lo ngại về tác động của chúng lên hệ sinh thái.

Rùa cá sấu nguy hiểm

Loài Động Vật Ăn Thịt Hung Dữ

Rùa cá sấu là một trong những loài động vật ăn thịt lớn, với bản tính phàm ăn đã từ từ xâm nhập vào các hệ thống nước của Trung Quốc, gây đe dọa đối với những loài động vật bản địa.

Bắt nguồn từ Bắc Mỹ, rùa cá sấu đã được nhập khẩu ồ ạt vào Trung Quốc trong nhiều năm qua, nơi mà chúng được nuôi để lấy thịt cũng như để đáp ứng sở thích của những người yêu thích vật nuôi “độc lạ”.

Trên các trang thương mại điện tử, người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm thấy những con rùa cá sấu con với giá chỉ khoảng 20 nhân dân tệ (tương đương 3 USD). Tuy nhiên, rất nhiều người mua lại không biết rằng những con vật này sẽ phát triển thành những con quái vật thực sự.

Khi trưởng thành, rùa cá sấu có thể nặng tới 80 kg, với móng vuốt sắc nhọn và một cái mỏ mạnh mẽ. Nếu chúng cảm thấy bị đe dọa, chúng không ngần ngại tấn công, và vết cắn của chúng có thể làm người khác mất ngón tay ngay lập tức.

Hiện tại, rùa cá sấu dường như đang dần thích nghi với môi trường sống mới của chúng, gây ra không ít lo ngại cho các nhà sinh học và chính quyền Trung Quốc, theo thông tin từ tạp chí Đệ lục thanh.

Truyền thông nước này báo cáo rằng trong thập kỷ qua đã có hàng chục trường hợp phát hiện rùa cá sấu dọc theo các dòng sông. Một nghiên cứu vào năm 2020 cho thấy vùng trung và hạ lưu sông Dương Tử là những khu vực dễ thấy nhất có sự xuất hiện của loài rùa này.

Các nhà khoa học đã cảnh báo rằng nếu rùa cá sấu thích nghi thành công và bắt đầu sinh sản bên ngoài môi trường nuôi nhốt, chúng có thể gây ra sự tàn phá nghiêm trọng cho các hệ sinh thái địa phương. Chúng nổi tiếng với khả năng ăn uống khủng khiếp, có thể tiêu diệt các loài từ cá, ếch cho đến những động vật có vú nhỏ sống dưới nước. Nhiều loài động vật bản địa của Trung Quốc sẽ bị đe dọa nếu tình trạng này tiếp diễn.

Rùa cá sấu đã xâm nhập hệ sinh thái ở Trung Quốc

“Đây là một trong những loài săn mồi tự nhiên. Ngay khi vừa nở từ trứng, chúng đã bắt đầu ăn những động vật nhỏ, cá, và ếch, và khi lớn lên, chúng sẽ chuyển sang những con mồi lớn hơn,” David Dudgeon, giáo sư sinh học nước ngọt tại Đại học Hong Kong, nhấn mạnh. “Rùa bản địa đang bị đe dọa nghiêm trọng, vì rùa cá sấu có thể cạnh tranh thức ăn và thậm chí ăn thịt những con non hoặc những cá thể trưởng thành.”

Rùa cá sấu đang dần xâm chiếm hệ sinh thái thông qua một số con đường. Trong nhiều trường hợp, lũ lụt đã khiến chúng thoát ra từ các trang trại nuôi. Hàng triệu con rùa cá sấu được nuôi hàng năm tại Trung Quốc nhằm phục vụ cho thực phẩm, thú cưng và dược phẩm, trong đó chúng rất được ưa chuộng nhờ kích thước lớn.

Cũng có những trường hợp mà một số người cố ý thả rùa vào tự nhiên. Theo phong tục của một số người, họ thả cá và rùa vào tự nhiên (phóng sinh). Thậm chí, không ít chủ sở hữu đã thả rùa cá sấu sau khi nhận ra chúng không phải là loài bản địa.

Trong một sự kiện gần đây, một người câu cá ở Trung Quốc đã bắt được một con rùa cá sấu có các biểu tượng Phật giáo trên mai của nó. Trong một vụ khác, một người dân đã báo cảnh sát sau khi thấy một người đàn ông thả hai con rùa cá sấu xuống sông Gia Lăng, một nhánh của sông Dương Tử, khu vực phía tây nam thành phố Trùng Khánh.

Các nhà chức trách Trung Quốc đang nỗ lực kiểm soát hoạt động phóng sinh, mà theo đó nhiều loài không bản địa đã được thả ra, gây rối loạn cho các hệ sinh thái địa phương. Các loài xâm lấn này được xem là mối đe dọa lớn đối với sự đa dạng sinh học của Trung Quốc.

Vào năm 2020, rùa cá sấu đã được đưa vào danh sách 17 loài không bản địa nguy hiểm mà khi thả vào hệ sinh thái nước ngọt sẽ gây hại. Nguyên nhân là do chúng tiêu thụ số lượng lớn cá, động vật lưỡng cư, và thậm chí có khả năng cắn người.

Khả Năng Gây Hại

Vào tháng 3 năm 2021, chính phủ Trung Quốc đã chính thức coi việc thả loài xâm lấn vào tự nhiên là một hành vi phạm tội. Nhiều hồ và sông, đặc biệt là gần các ngôi đền, đã được đặt biển cảnh báo cho biết việc phóng sinh bị cấm.

Trong những năm gần đây, truyền thông Trung Quốc đã đưa tin nhiều về việc gọi rùa cá sấu là “kẻ sát thủ sinh thái” và nhấn mạnh rằng mọi người không nên nuôi chúng làm thú cưng hoặc thả chúng ra tự nhiên. Những ai bắt được rùa cá sấu trong tự nhiên được khuyến cáo nên tiêu hủy thay vì thả lại vào nước.

Ông Dudgeon cho rằng việc ngăn chặn việc thả rùa cá sấu ra ngoài môi trường sống tự nhiên phải là ưu tiên hàng đầu của các cơ quan chức năng. Ông nói: “Việc ngăn chặn con người thả rùa cá sấu ra ngoài tự nhiên thực chất dễ dàng hơn rất nhiều so với việc loại bỏ những con đã xâm nhập vào sinh thái.”

Những con rùa cá sấu được rao bán trên nền tảng thương mại điện tử Taobao của Trung Quốc. Dòng chữ trên các bức ảnh có nội dung: “Người nuôi đang đứng bán, đã bao gồm phí vận chuyển” (trái) và “Nuôi thì rất ghê, ăn thì rất ngon”.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn rùa cá sấu thoát ra ngoài môi trường tự nhiên là cực kỳ khó khăn do sự bùng nổ của việc buôn bán loài rùa này. Hơn 400.000 con rùa cá sấu được bán làm thú cưng mỗi năm qua nền tảng thương mại điện tử Taobao. Bên cạnh đó, chúng cũng được rao bán trên nhiều trang mạng khác ở Trung Quốc, chẳng hạn như JD.com. Hình ảnh những thùng nhựa đựng đầy rùa con cũng thường xuyên xuất hiện tại các chợ thú cưng trên khắp Trung Quốc.

Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất gặp khó khăn với rùa cá sấu. Hàng nghìn con đã bị bắt trong tự nhiên ở Nhật Bản. Rùa cá sấu cũng có thể đã xâm chiếm châu Âu, khi có nhiều trường hợp người tắm sông và hồ ở Pháp, Đức và Ý gặp phải chúng trong những năm gần đây.