Sự Kiện Siêu Tân Tinh Gần Nhất Từ Ngôi Sao Betelgeuse

Hai năm trước đây, các nhà khoa học tại NASA đã ghi lại hình ảnh của một ngôi sao đang trong quá trình kết thúc vòng đời, được cho là dấu hiệu của một vụ siêu tân tinh sắp diễn ra.

Ngôi sao khổng lồ đỏ Betelgeuse, theo thông tin từ Cnet, hiện đang ở giai đoạn cuối trong chu kỳ sống của nó. Bắt đầu từ năm 2019, các chuyên gia thiên văn đã sử dụng Kính Viễn vọng Không gian Hubble của NASA và nhiều đài quan sát khác nhằm theo dõi hoạt động của ngôi sao này để kiểm chứng dự đoán về vụ nổ sắp xảy ra.

Phân tích từ các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian cho thấy Betelgeuse chỉ nổ một phần bề mặt của nó, phóng thích ra một lượng lớn vật chất vào không gian. Nếu vụ nổ siêu tân tinh đã diễn ra trong quá khứ, chúng ta vẫn chưa thể quan sát từ Trái đất.

Vào năm 2019, việc Betelgeuse bị che khuất đã được xác định là một sự kiện gọi là “vụ phóng khối lượng bề mặt” (SME), tương tự như hiện tượng Bão Mặt Trời, khi ngôi sao phát ra khối lượng vật chất vào vũ trụ. Những trường hợp Bão Mặt Trời thường gây ra hiện tượng cực quang và làm gián đoạn sóng vô tuyến trên Trái đất.

Điều đặc biệt là lần phóng vật chất này trên Betelgeuse lớn hơn gấp 400 tỷ lần so với một vụ phun trào khối lượng bề mặt trung bình.

Hình ảnh ngôi sao Betelgeuse phát nổ một phần bề mặt, được chụp bởi Kính Viễn vọng Không gian Hubble. (Ảnh: NASA).

“Chúng tôi chưa bao giờ chứng kiến một vụ phóng vật chất lớn như thế ở một ngôi sao. Chuyện gì đang xảy ra là điều mà chúng tôi vẫn chưa hiểu rõ,” bà Andrea Dupree, một nhà thiên văn học tại Harvard và Smithsonian, cho biết.

Bà cũng cho biết thêm rằng hiện tại ngôi sao Betelgeuse đang trong giai đoạn cuối đời và có đường kính khoảng một tỷ dặm. Nếu đặt ngôi sao này vào vị trí của Mặt Trời, nó sẽ lớn đến mức vượt ra ngoài quỹ đạo của hành tinh Mộc.

Những ngôi sao sáng như Betelgeuse thường có tuổi thọ ngắn, khoảng chừng 10 triệu năm. Trong khi đó, Mặt Trời hiện vẫn ở giữa vòng đời của nó với khoảng 5 tỷ năm tuổi. Điều này dẫn đến dự đoán rằng một vụ nổ siêu tân tinh của Betelgeuse có thể xảy ra trong vòng 100.000 năm tới.

Ảnh chụp sao Betelgeuse năm 2019 từ kính thiên văn Hubble. (Ảnh: NASA).

Betelgeuse từng nằm trong số 10 ngôi sao sáng nhất khi quan sát từ Trái đất. Sự nổ trên bề mặt đã tạo ra một đám mây bụi, làm mờ hình ảnh chụp vào năm 2019. Trong nhiều tháng, các nhà khoa học đã suy đoán rằng sự mờ đi này có thể báo hiệu một vụ nổ siêu tân tinh sắp diễn ra.

Sau nhiều nghiên cứu, bằng chứng về vụ nổ khổng lồ đã được cung cấp. Bà Dupree bổ sung rằng nếu Betelgeuse thực sự nổ tung, chúng ta có thể quan sát thấy trực tiếp từ Trái đất, ngay cả vào ban ngày.

Vụ nổ sao gần đây nhất được ghi nhận trong dải Ngân Hà là vụ nổ của ngôi sao SN 1604, diễn ra vào năm 1604, khi con người có thể thấy được ánh sáng trong khoảng ba tuần. Ngôi sao này cách Trái đất xấp xỉ 20.000 năm ánh sáng, trong khi Betelgeuse thì chỉ cách chúng ta gần mười lần khoảng cách đó.