Quyền lực kinh tế từ dầu mỏ đã biến Sultan Hassanal Bolkiah thành một trong những cá nhân giàu có nhất thế giới, và niềm đam mê ôtô của ông phản ánh điều đó. Hầu hết các mẫu trong bộ sưu tập được mua vào giai đoạn thập niên 1990–2000, thuộc các thương hiệu hạng sang: Rolls-Royce, Bentley, Ferrari, BMW và Aston Martin. Đặc điểm chung là nhiều chiếc không phải phiên bản sản xuất đại trà mà là đơn đặt hàng riêng, chế tác bí mật và chỉ để phục vụ gia đình hoàng gia.
Vì sao nhiều xe chỉ xuất hiện qua vài bức ảnh?
Các nhà sản xuất thường nhận đơn đặt hàng đặc biệt từ khách VIP và tiến hành hoàn thiện ngoài lề chương trình sản xuất thông thường. Với Sultan Brunei, một số mẫu được sản xuất giới hạn hoặc chế tạo tùy biến hoàn toàn, chỉ phục vụ nội bộ hoàng gia; báo chí và công chúng chỉ có thể thu thập vài tấm hình chụp vội. Kết quả là thông số chi tiết, số lượng hoặc lịch sử vận hành của những chiếc xe này thường mờ mịt trong mắt giới sưu tầm.
Những xu hướng trong bộ sưu tập
Từ các SUV siêu sang đến siêu xe lấy cảm hứng đua, bộ sưu tập thể hiện ba xu hướng chính: (1) phiên bản bespoke do nhà sản xuất tạo riêng cho Sultan; (2) biến thể dựa trên concept hoặc xe nguyên mẫu; (3) những bản nâng cấp hiệu suất cao, dùng động cơ hiếm. Nhiều mẫu chỉ lộ diện thoáng qua hoặc được trưng bày trong nhà máy, hiếm khi lăn bánh trên phố.
Danh sách 10 mẫu đáng chú ý
Dưới đây là các mẫu nổi bật từng được ghi nhận thuộc quyền sở hữu của Quốc vương Brunei, kèm mô tả về điểm độc đáo được biết đến công khai.
Ferrari F50 Bolide

Chiếc F50 vốn đã là mẫu hiếm (chỉ 349 chiếc sản xuất tiêu chuẩn), nhưng phiên bản Bolide liên quan đến Sultan còn hiếm hơn nữa: nó được phát triển trên nền tảng chassis sát với công nghệ xe công thức 1, sở hữu lớp vỏ sợi carbon và khối động cơ 12 xy-lanh. Phần lớn thông tin về Bolide gần như không được tiết lộ công khai, khiến sự tồn tại của nó trở nên bí ẩn trong cộng đồng nhiếp ảnh xe hiếm.
Bentley Dominator



Dominator là một mẫu SUV đặt hàng riêng: sáu chiếc được gia đình hoàng gia Brunei đặt mua, mỗi chiếc có giá khoảng 4,6 triệu USD. Vì đây không phải sản phẩm thương mại hóa, công chúng biết rất ít về thông số động cơ; một số đặc điểm hình thức cho thấy ảnh hưởng thiết kế từ Range Rover cùng thời, nhưng chi tiết kỹ thuật nội bộ vẫn còn là điều đồn đoán.
BMW Nazca M12


Nazca M12 khởi nguồn là một mẫu concept của BMW, được xem như tinh thần tiếp nối chiếc M1, trang bị động cơ V12 tương tự những mẫu 850i cùng thời với công suất khoảng 300 mã lực. Theo ghi nhận, nhà vua đã chi tiền để Italdesign thực hiện một bản sao gần như nguyên mẫu cho bộ sưu tập cá nhân.
Aston Martin AM3



AM3 là một thiết kế đặc biệt với thân do Pininfarina thực hiện, khác biệt so với phong cách truyền thống của Aston Martin. Nó dựa trên nền tảng Vantage và sử dụng động cơ 5.3L V8. Những hình ảnh hiện có chỉ chụp tại xưởng thiết kế; mẫu này hầu như không xuất hiện lưu thông công cộng.
Bentley Buccaneer


Buccaneer có lẽ là mẫu được Sultan ưa thích hơn cả, bởi từng có lần chạy trên đường vài lần. Bentley sản xuất sáu chiếc Buccaneer với màu đen, bạc và đỏ, và tất cả đều thuộc sở hữu gia đình hoàng gia Brunei. Thông số chính xác còn hạn chế; một số giả thuyết cho rằng nó chia sẻ nền tảng động cơ với Continental R cùng thời.
Leblanc Mirabeau


Leblanc từng thử bước vào lĩnh vực siêu xe nhưng thất bại về mặt thương mại sau khi ra mắt. Trước đó, Mirabeau từng được bán cho Sultan Brunei; có thông tin cho thấy Mirabeau dùng chung động cơ V8 với Koenigsegg CCR. Tuy nhiên, mẫu này gần như không bao giờ xuất hiện công khai tại Brunei.
Ferrari Testarossa F90 Speciale



Được sản xuất giới hạn (sáu chiếc F90 Speciale), mẫu này là biến thể hiếm dựa trên Testarossa với thân do Pininfarina thực hiện theo yêu cầu riêng. Nội thất và động cơ vẫn là cấu hình 12 xy-lanh góc 180 độ, được ghi nhận tạo ra khoảng 390 mã lực theo thông tin công khai.
Bentley Java


Java xuất phát từ một concept nhằm thử nghiệm ngôn ngữ thiết kế mới cho Bentley. Thay vì dừng ở bản concept, Bentley chế tạo 18 chiếc Java – mỗi chiếc dành cho một thành viên trong gia đình hoàng gia. Những chiếc này hiếm khi xuất hiện trong giao thông công cộng và thường chỉ thấy trong bộ sưu tập tư nhân.
Mercedes-Benz S73 T AMG Wagon



Chiếc wagon này được trang bị khối động cơ 7.3L V12 – cùng loại động cơ nổi tiếng từng xuất hiện trên Pagani Zonda. Một số nguồn nói AMG vẫn giữ một bản mẫu S73 T AMG Wagon trong kho, trong khi phía AMG phủ nhận thông tin đó; hình ảnh của chiếc wagon thuộc diện rất khó thu thập.
Ferrari FX



FX là một trong những siêu xe được Sultan rất tự hào. Ban đầu ông đặt bảy chiếc FX, trang bị động cơ Flat-12 giống Testarossa kết hợp với hộp số 7 cấp do đội đua Williams BMW phát triển, nhưng chỉ đủ kinh phí cho bốn chiếc. Ba chiếc còn lại về sau được sang tay cho các nhà sưu tập và hầu như biến mất khỏi tầm quan sát công chúng.
Những điều cần lưu ý cho người quan tâm sưu tầm
Với các mẫu bespoke như trên, quyền truy cập thông tin thường hạn chế: số khung, lịch bảo dưỡng, số km hay tình trạng lưu hành đều có thể được giữ kín. Đối với nhà sưu tập, điều này vừa làm tăng giá trị cảm nhận, vừa tạo rủi ro về xác thực và bảo trì. Việc xác minh nguồn gốc và hồ sơ kỹ thuật trở thành yếu tố then chốt khi mua bán những chiếc xe trong giới siêu hiếm.
Kết luận
Bộ sưu tập xe của Quốc vương Brunei không chỉ phản ánh khả năng chi trả vượt trội mà còn minh họa cách các thương hiệu sang trọng đáp ứng nhu cầu cá nhân hóa cực hạn. Nhiều chiếc trong số đó tồn tại như những hiện vật riêng lẻ — chỉ vài bức ảnh, vài lời đồn đại và hồ sơ lẻ tẻ — khiến cộng đồng sưu tầm và những người yêu xe luôn tò mò và săn tìm thêm dấu vết.
Câu hỏi thường gặp
1. Tại sao một số mẫu chỉ có vài bức ảnh?
Nhiều xe là đơn đặt hàng riêng dành cho hoàng gia, được chế tác bí mật và chủ yếu giữ trong bộ sưu tập tư nhân, nên cơ hội xuất hiện trước ống kính báo chí rất hạn chế.
2. Có bao nhiêu chiếc Bentley Java được sản xuất?
Theo thông tin công khai, Bentley chế tạo 18 chiếc Java, mỗi chiếc dành cho một thành viên hoàng gia.
3. Ferrari F50 Bolide khác gì so với F50 tiêu chuẩn?
Bolide được phát triển gần với công nghệ xe đua: sử dụng chassis mang tính kỹ thuật cao hơn, vỏ sợi carbon và động cơ 12 xy-lanh; chi tiết cụ thể phần lớn không được công bố rộng rãi.
Muốn hiểu kỹ hơn cách khí tượng và hiện tượng thời tiết ảnh hưởng đến chuyến bay, bài viết Giải mã rủi ro khi máy bay gặp bão và biện pháp bảo vệ phân tích cơ chế an toàn của máy bay, cách phi công phản ứng và khi nào thời tiết trở nên nguy hiểm.
Nếu bạn quan tâm kỹ thuật di chuyển an toàn khi phải đối mặt đám đông hỗn loạn, hãy đọc bài Hướng dẫn thực hành thoát khỏi đám đông hỗn loạn cho người lớn và trẻ em để nắm chiến thuật nhận diện dấu hiệu và những bước hành động an toàn.
Để mở rộng tầm nhìn về địa hình và hệ sinh thái dưới lớp cát hoang mạc, phần khám phá trong Bản đồ ẩn dưới cát: địa chất, sinh vật và tài nguyên sa mạc hé lộ cấu trúc địa chất, trầm tích và tài nguyên nằm sâu bên dưới các đụn cát.