Biến Sa Mạc Thành Biển: Giấc Mơ Hay Thực Tế Khó Khăn?

Việc đưa nước biển vào các khu vực sa mạc phần nào có thể mang lại những lợi ích như nguồn nước cho nông nghiệp và năng lượng thủy điện. Tuy nhiên, ý tưởng này đã tạo ra nhiều tranh cãi và sự phản đối từ các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường.

Giấc Mơ Biến Đổi Sa Mạc

Sabah Al Ahmed được biết đến như một sa mạc lớn giữa Kuwait và Ả Rập Saudi, đã từng chỉ là một vùng cát trắng cho đến tận năm 2002. Tuy nhiên, từ năm 2003, một sáng kiến đã được khởi động nhằm xây dựng hệ thống kênh dài 200km để dẫn nước biển vào vùng sa mạc này.

Hệ thống kênh đào dài 200km ở sa mạc Sabah Al Ahmed để đưa nước biển vào sa mạc. (Ảnh: NBC).

Trước đó, ý tưởng về việc đào một con kênh dài 600km, kèm theo việc sử dụng thuốc nổ, để biến sa mạc Sahara thành một vùng biển nhân tạo đã được nêu ra trong những năm 1980. Đề án này đã được các nhà khoa học nghiên cứu từ 140 năm trước.

Kế hoạch ban đầu do kỹ sư Donald McKenzie đề xuất vào năm 1877, với một ý tưởng về việc kết nối Mũi Juby ở Morocco tới Mauritania. Theo ông, việc này sẽ tạo ra một vùng biển nội địa có kích thước gần tương đương Ireland, giúp cải tạo khí hậu và tạo ra nhiều vùng đất màu mỡ.

Một số quốc gia trên thế giới cũng đưa ra phương án dẫn nước biển vào sa mạc để cải thiện khí hậu và cung cấp nước. (Ảnh: NBC)

Ý tưởng này còn bao gồm việc sử dụng thuốc nổ định hướng để khoan rãnh từ tây bắc châu Phi vào trung tâm sa mạc Sahara.

Các khu vực như lưu vực El Djouf tại Mauritania hay các hồ muối khô ở Tunisia hiện có độ cao thấp hơn mực nước biển, khiến cho việc dẫn nước vào đây có thể khả thi.

Vào năm 2012, Iran đã quyết định đầu tư 1,25 tỷ USD để bơm nước biển vào thành phố Semnan trong sa mạc. Nước từ biển Caspian được khử muối trước khi bơm đến để phục vụ cho nông nghiệp và sinh hoạt.

Số nước dẫn về từ biển sẽ được dùng để phục vụ cho thủy lợi, các ngành công nghiệp và sinh hoạt. (Ảnh: NBC)

Gần đây, chính phủ Ai Cập đã dự kiến làm ngập vùng trũng Qattara để tận dụng các lợi ích từ thủy điện. Tuy nhiên, kế hoạch này bị phản đối do tiềm ẩn nguy cơ an toàn khi sử dụng thuốc nổ trong lòng đất.

Một ví dụ điển hình khác là một dự án nông nghiệp tại Australia đã thu hút sự chú ý. Công ty Sundrop Farms đã đầu tư 150 triệu USD vào việc dẫn nước biển từ vịnh Spencer vào vùng sa mạc để trồng rau. Hệ thống này sử dụng năng lượng mặt trời để khử muối và đã mang lại sản lượng cao cho trái cây, với 8 xe tải khoai tây thu hoạch mỗi ngày.

Lợi Ích và Nguy Cơ Khi Dẫn Nước Biển vào Sa Mạc

Khi nhìn vào thực tế, câu hỏi đặt ra là liệu chúng ta có nên dẫn nước vào sa mạc hay không? Nhiều nhà khoa học cho rằng điều này sẽ làm cho vấn đề sa mạc trở nên nghiêm trọng hơn.

Chúng ta cần nhận thức rằng khí hậu là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng sa mạc hóa. Ngay cả khi nước biển được dẫn vào, nó sẽ nhanh chóng bốc hơi và không có thảm thực vật để giữ lại, dẫn đến việc nước không thể phát huy tác dụng.

Quá trình bốc hơi sẽ để lại một lượng lớn muối, làm ô nhiễm đất đai, khiến cho những loài thực vật không thể phát triển.

Điều quan trọng không phải là chỉ dẫn nước vào, mà còn cần phải có thảm thực vật. Nếu muốn cải tạo sa mạc, trước tiên cần trồng các loài cỏ chịu hạn, sau đó mới phát triển thành các loại cây lớn hơn.

Hai chuyên gia, Henry Sun và Katherine Mackey, đã chỉ ra những lý do cụ thể để phản đối việc dẫn nước vào sa mạc.

Thứ nhất, việc đưa nước biển vào sẽ phá hủy điều kiện sinh thái địa phương. Nhiều người nghĩ rằng nước sẽ tạo ra mưa, thực tế lại mang đến hậu quả ngược lại bằng cách bốc hơi và tạo thành đất mặn không thể sản xuất.

Ý tưởng đưa nước biển vào sa mạc đã vấp phải một số sự phản đối của các nhà khoa học. (Ảnh: NBC)

Thứ hai, nếu dẫn một khối lượng lớn nước biển từ Địa Trung Hải và sa mạc Sahara, điều này có thể thay đổi độ nghiêng của Trái Đất. Điều này có thể dẫn đến châu Âu trở nên lạnh hơn, có thể đưa đến sự ra đời của kỷ băng hà mới.

Thứ ba, việc sử dụng thuốc nổ để đào kênh có thể gây ra động đất lớn và làm ngập cả sa mạc.

Tuy nhiên, những thành công của một số dự án hiện tại đã tạo ra hy vọng rằng, nếu các nhà khoa học phát triển được các giải pháp thực sự hiệu quả, chúng ta có thể đánh bại các thách thức của biến đổi khí hậu thông qua việc đầu tư vào việc đưa nước vào sa mạc.