Khám Phá Sự Sống Có Thể Tồn Tại Trên Siêu Trái Đất Gần Hệ Mặt Trời

Siêu trái đất LHS 1140 b, cách Trái đất 39 năm ánh sáng, có tiềm năng lớn để phát hiện nước lỏng ngoài Hệ Mặt trời.

Được phát hiện cách đây vài năm, hành tinh LHS 1140b nằm quay quanh một ngôi sao lùn M và có thể phát triển theo cách tương tự như Trái đất. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng hành tinh này có khả năng chứa nước lỏng, làm cho nó trở thành một ứng viên hấp dẫn cho việc tìm kiếm sự sống.

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã phát hiện rằng LHS 1140b có thể có một đại dương rộng đến 4.000 km, được bao bọc bởi lớp băng cứng, như được đề cập trong nghiên cứu từ Live Science. Ban đầu, hành tinh này được phân loại là một tiểu sao Hải Vương với thành phần chủ yếu là nước, methane và ammonia, nhưng các phát hiện mới cho thấy nó có nhiều nước hơn dự đoán và có thể hỗ trợ cho sự sống.

“LHS-1140b có thể là siêu trái đất tốt nhất hiện tại để xác nhận sự tồn tại của nước lỏng trên bề mặt hành tinh ngoài Hệ Mặt trời,” Charles Cadieux, trưởng nhóm nghiên cứu tại Đại học Montreal, nhận định. “Đây là một bước tiến quan trọng trong cuộc tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh.”

LHS 1140b quay quanh ngôi sao lùn lạnh. (Ảnh: M. Weiss/CfA).

Nhóm nghiên cứu đã khám phá ra rằng hành tinh này quay quanh ngôi sao lạnh theo một quỹ đạo hình tròn. “Chúng tôi đã tìm thấy hành tinh này bằng phương pháp dịch chuyển (transit method). Khi hành tinh đi qua giữa ngôi sao và Trái đất, ánh sáng từ ngôi sao bị mờ đi, cho phép chúng tôi xác định LHS 1140b,” Jason Dittmann, trưởng nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard Smithsonia, cho biết.

Thông qua các phép đo quang học, các nhà khoa học có thể tính toán một số đặc điểm của ngoại hành tinh này, với khối lượng lớn gấp 6,6 lần Trái đất, cho thấy đây là một hành tinh đá tương tự nhưng có nhiều nước hơn. Hành tinh này cũng nằm trong một quỹ đạo gần với sao chủ, với một năm chỉ kéo dài khoảng 25 ngày Trái đất.

Mặc dù nằm gần ngôi sao chủ, LHS 1140b lại ở trong “vùng Goldilocks”, khu vực lý tưởng cho sự tồn tại của nước lỏng nhờ vào sự mát mẻ của sao lùn đỏ mà nó quay quanh.

Các dữ liệu từ nghiên cứu cũng cho thấy hành tinh này nhận được lượng ánh sáng bằng 0,46 lần so với Trái đất, cho phép sự tồn tại của nước lỏng nếu ánh sáng chiếu tới nằm trong khoảng từ 0,2 đến 0,8 lần ánh sáng từ Mặt trời chiếu đến Trái đất.

Hành trình từ Trái đất đến LHS 1140b.

LHS 1140b nằm trong vùng có thể tồn tại sự sống (habitable zone), nơi mà nhiều khả năng có nước lỏng trên bề mặt hành tinh đá. Điều này đặc biệt quan trọng vì hành tinh này quay quanh một ngôi sao lạnh, ít năng lượng hơn so với các ngôi sao khác.

“Phần lớn ngoại hành tinh đã được phát hiện trước đó xoay quanh các ngôi sao hoạt động mạnh, có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của khí quyển và sự sống trên bề mặt. Ngôi sao mà LHS 1140b quay quanh trông có vẻ bình tĩnh hơn, do đó ít khả năng phá hủy bầu khí quyển hoặc bề mặt hành tinh này,” Dittmann giải thích.

“Bước tiếp theo là kiểm tra xem hành tinh này có khí quyển hay không và tìm kiếm các đặc điểm tương tự như Trái đất như oxy, CO₂, ozone và nước. Chúng tôi cần xác định khí quyển của hành tinh trước khi có thể kết luận về khả năng sự sống tồn tại tại đây,” Dittmann nói thêm.

Hành tinh LHS 1140b và ngôi sao mẹ của nó – (Ảnh đồ họa: ESO).

Nhóm nghiên cứu Canada còn cho rằng LHS 1140b là ứng cử viên hàng đầu cho việc tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh, ưu thế hơn cả hệ sao TRAPPIST-1 với bảy hành tinh có điều kiện tương tự.

Tuy nhiên, họ cho rằng ba hành tinh trong vùng sự sống tại TRAPPIST-1 có thể không đủ điều kiện do thiếu khí quyển và nước bề mặt.

Ngôi sao mẹ của TRAPPIST-1 lại quá mạnh, có thể tạo ra nhiều bức xạ có hại cho các hành tinh gần đó, làm hỏng khí quyển của chúng.

Ngược lại, ngôi sao LHS-1140 tạo ra ít năng lượng hơn nên LHS 1140b vẫn có khả năng an toàn mặc dù ở gần, chỉ bằng 1/4 khoảng cách từ Sao Thủy đến Mặt trời.

Các nhà khoa học đang mong đợi vào kính viễn vọng James Webb, thiết bị mạnh nhất của thế giới, nơi đang được vận hành bởi các cơ quan không gian của Mỹ, châu Âu và Canada.

Kính viễn vọng này không thể trực tiếp quan sát sự sống trên hành tinh, nhưng có khả năng phân tích hóa học khí quyển của LHS 1140b để tìm hiểu xem có tồn tại sự sống hay không.